Energielabel

Van energielabel D naar B: wat is daarvoor nodig?

Van label D naar label B betekent één ding: het primair fossiel energiegebruik van uw woning — EP2, het getal waarop het label rust — moet zakken tot onder de grens van label B. In de meeste D-woningen gebeurt dat met de schil: isolatie en beter glas. Hoeveel er nodig is, hangt af van waar uw woning binnen de band D staat.

Laatst bijgewerkt: 6 september 2026

Kerncijfers
Het voordeligste pakket	Spouwmuurisolatie + Vloerisolatie + HR++ glas — het voordeligste pakket van label D naar label B, vanuit de vastgelegde D-stand van de voorbeeldwoning: een rijtussenwoning uit 1965–1974 van 115 m² (enkel glas en een HR-ketel)Eigen doorrekening met de rekenkern van de check op de voorbeeldwoning: de rijtussenwoning 1965–1974 uit de RVO-Voorbeeldwoningen 2022 (databijlage, kolom “huidig”) — één van de vijf bandwoningen, hier als uitgeschreven voorbeeld omdat deze uitspraak zich niet als bandbreedte laat tonen: bij een labelsprong verschilt over meerdere woningen niet alleen het bedrag maar de samenstelling van het pakket, en een toestel dat maar in één van de woningen binnen ons kostenkental past levert een band van één op. Gerekend met genormeerd gebruik en de energieprijzen waarmee de check zelf rekent — een indicatie voor déze woning, geen voorspelling van uw meterstand of energienota. De volledige invoerset, alle tussenstanden en de aannames staan in ons referentiewoningdossier. Het label is onze eigen berekende uitkomst en geen geregistreerd energielabel: de RVO-bron kent per voorbeeldwoning bewust geen referentielabel toe.
Labelsprong en EP2	van label D naar label B: EP2 271,8 → 189,7 kWh/m² per jaar, vanuit de vastgelegde D-stand van de voorbeeldwoning: een rijtussenwoning uit 1965–1974 van 115 m² (enkel glas en een HR-ketel) (indicatie, geen geregistreerd label)Eigen doorrekening met de rekenkern van de check op de voorbeeldwoning: de rijtussenwoning 1965–1974 uit de RVO-Voorbeeldwoningen 2022 (databijlage, kolom “huidig”) — één van de vijf bandwoningen, hier als uitgeschreven voorbeeld omdat deze uitspraak zich niet als bandbreedte laat tonen: bij een labelsprong verschilt over meerdere woningen niet alleen het bedrag maar de samenstelling van het pakket, en een toestel dat maar in één van de woningen binnen ons kostenkental past levert een band van één op. Gerekend met genormeerd gebruik en de energieprijzen waarmee de check zelf rekent — een indicatie voor déze woning, geen voorspelling van uw meterstand of energienota. De volledige invoerset, alle tussenstanden en de aannames staan in ons referentiewoningdossier. Het label is onze eigen berekende uitkomst en geen geregistreerd energielabel: de RVO-bron kent per voorbeeldwoning bewust geen referentielabel toe.
Kosten van het pakket	€ 5.600–9.400 voor het pakket van label D naar label B, vanuit de vastgelegde D-stand van de voorbeeldwoning: een rijtussenwoning uit 1965–1974 van 115 m² (enkel glas en een HR-ketel) — vóór aftrek van subsidie (indicatie, incl. btw)Eigen doorrekening met de rekenkern van de check op de voorbeeldwoning: de rijtussenwoning 1965–1974 uit de RVO-Voorbeeldwoningen 2022 (databijlage, kolom “huidig”) — één van de vijf bandwoningen, hier als uitgeschreven voorbeeld omdat deze uitspraak zich niet als bandbreedte laat tonen: bij een labelsprong verschilt over meerdere woningen niet alleen het bedrag maar de samenstelling van het pakket, en een toestel dat maar in één van de woningen binnen ons kostenkental past levert een band van één op. Gerekend met genormeerd gebruik en de energieprijzen waarmee de check zelf rekent — een indicatie voor déze woning, geen voorspelling van uw meterstand of energienota. De volledige invoerset, alle tussenstanden en de aannames staan in ons referentiewoningdossier. Het label is onze eigen berekende uitkomst en geen geregistreerd energielabel: de RVO-bron kent per voorbeeldwoning bewust geen referentielabel toe.
ISDE-raming voor dit pakket	€ 1.550–2.650 ISDE voor het pakket van label D naar label B, vanuit de vastgelegde D-stand van de voorbeeldwoning: een rijtussenwoning uit 1965–1974 van 115 m² (enkel glas en een HR-ketel) — geraamd op de geschatte oppervlakken van deze woning (indicatie)Eigen doorrekening met de rekenkern van de check op de voorbeeldwoning: de rijtussenwoning 1965–1974 uit de RVO-Voorbeeldwoningen 2022 (databijlage, kolom “huidig”) — één van de vijf bandwoningen, hier als uitgeschreven voorbeeld omdat deze uitspraak zich niet als bandbreedte laat tonen: bij een labelsprong verschilt over meerdere woningen niet alleen het bedrag maar de samenstelling van het pakket, en een toestel dat maar in één van de woningen binnen ons kostenkental past levert een band van één op. Gerekend met genormeerd gebruik en de energieprijzen waarmee de check zelf rekent — een indicatie voor déze woning, geen voorspelling van uw meterstand of energienota. De volledige invoerset, alle tussenstanden en de aannames staan in ons referentiewoningdossier. Het label is onze eigen berekende uitkomst en geen geregistreerd energielabel: de RVO-bron kent per voorbeeldwoning bewust geen referentielabel toe.
Besparing per jaar	€ 950–1.600 per jaar lagere energiekosten met het pakket van label D naar label B, vanuit de vastgelegde D-stand van de voorbeeldwoning: een rijtussenwoning uit 1965–1974 van 115 m² (enkel glas en een HR-ketel) (indicatie)Eigen doorrekening met de rekenkern van de check op de voorbeeldwoning: de rijtussenwoning 1965–1974 uit de RVO-Voorbeeldwoningen 2022 (databijlage, kolom “huidig”) — één van de vijf bandwoningen, hier als uitgeschreven voorbeeld omdat deze uitspraak zich niet als bandbreedte laat tonen: bij een labelsprong verschilt over meerdere woningen niet alleen het bedrag maar de samenstelling van het pakket, en een toestel dat maar in één van de woningen binnen ons kostenkental past levert een band van één op. Gerekend met genormeerd gebruik en de energieprijzen waarmee de check zelf rekent — een indicatie voor déze woning, geen voorspelling van uw meterstand of energienota. De volledige invoerset, alle tussenstanden en de aannames staan in ons referentiewoningdossier. Het label is onze eigen berekende uitkomst en geen geregistreerd energielabel: de RVO-bron kent per voorbeeldwoning bewust geen referentielabel toe.
Terugverdientijd na subsidie	3–5 jaar voor het pakket van label D naar label B, vanuit de vastgelegde D-stand van de voorbeeldwoning: een rijtussenwoning uit 1965–1974 van 115 m² (enkel glas en een HR-ketel) — ná aftrek van de geraamde ISDE (indicatie)Eigen doorrekening met de rekenkern van de check op de voorbeeldwoning: de rijtussenwoning 1965–1974 uit de RVO-Voorbeeldwoningen 2022 (databijlage, kolom “huidig”) — één van de vijf bandwoningen, hier als uitgeschreven voorbeeld omdat deze uitspraak zich niet als bandbreedte laat tonen: bij een labelsprong verschilt over meerdere woningen niet alleen het bedrag maar de samenstelling van het pakket, en een toestel dat maar in één van de woningen binnen ons kostenkental past levert een band van één op. Gerekend met genormeerd gebruik en de energieprijzen waarmee de check zelf rekent — een indicatie voor déze woning, geen voorspelling van uw meterstand of energienota. De volledige invoerset, alle tussenstanden en de aannames staan in ons referentiewoningdossier. Het label is onze eigen berekende uitkomst en geen geregistreerd energielabel: de RVO-bron kent per voorbeeldwoning bewust geen referentielabel toe.

Indicatieve bedragen, geen offerte. Peildatum: 6 september 2026.

Wat is er nodig om van energielabel D naar B te gaan?

Van D naar B betekent dat het primair fossiel energiegebruik van uw woning moet dalen tot onder de grens van label B. Dat getal heet EP2 en wordt uitgedrukt in kWh per m² gebruiksoppervlakte per jaar; elke labelklasse is niets anders dan een bereik van EP2-waarden. Zakt u onder de grens van de volgende klasse, dan verschuift de letter — of u nu isoleert, uw glas vervangt of anders gaat verwarmen.

Dat maakt een labelsprong een rekenkundige vraag in plaats van een kwestie van gevoel. Er zijn maar drie manieren om EP2 omlaag te krijgen: de warmtevraag van de woning verkleinen (isolatie en beter glas), diezelfde warmte efficiënter opwekken (een zuiniger toestel of een warmtepomp), of zelf energie opwekken — opgewekte energie wordt van het primair energiegebruik afgetrokken. Welke van die drie bij u het meeste doet, hangt af van wat er in uw woning nog ontbreekt. Het overzicht per maatregel staat op energielabel verbeteren.

Voor de meeste woningen met label D begint het bij de schil, en zelden bij één maatregel. Twee labelklassen overbruggen vraagt een combinatie — en welke combinatie dat is, verschilt per woning. Hieronder staat eerst hoe groot die afstand eigenlijk is, en daarna een pakket dat wij voor één vastgelegde woning volledig hebben doorgerekend met onze eigen NTA 8800-rekenkern.

Hoe groot is de afstand tussen label D en label B?

Groter dan “twee stappen” doet vermoeden, en per woning verschillend. Label D is namelijk geen getal maar een band van EP2-waarden, en label B ook. Hoeveel u moet overbruggen, hangt dus af van waar in de band D uw woning staat: aan de bovenkant of aan de onderkant.

Energielabel	Primair fossiel energiegebruik (EP2, kWh/m² per jaar)
A++++	0
A+++	t/m 50
A++	50 – 75
A+	75 – 105
A	105 – 160
Buitgelicht	160 – 190
C	190 – 250
Duitgelicht	250 – 290
E	290 – 335
F	335 – 380
G	> 380

Bron: bijlage I, tabel 1 bij artikel 2, derde lid, van de Regeling energieprestatie gebouwen (Stcrt. 2020, 57490).

Onze berekening plaatst een woning als indicatie op deze schaal; een geregistreerd energielabel komt van een gecertificeerde energieadviseur.

Dit is het punt dat op de meeste pagina's over dit onderwerp ontbreekt. Twee woningen met hetzelfde label D kunnen ver uit elkaar liggen: de band D is in de tabel hierboven zelfs breder dan de band B waar u naartoe wilt. Daarom kan dezelfde maatregel bij de ene D-woning een sprong naar B opleveren en bij de andere niet eens naar C. Wie u belooft dat maatregel X u van D naar B brengt zonder uw EP2-getal te kennen, belooft iets wat hij niet kan weten.

U hebt dus het getal nodig, niet alleen de letter. Staat er een geregistreerd label voor uw woning, dan staat het EP2-getal erbij; hoe u dat opzoekt, leest u op energielabel opzoeken. Is er geen label of is het verouderd, dan rekent onze check het als indicatie voor u uit — dezelfde bepalingsmethode, maar zonder opname en zonder registratie. Wat dat onderscheid precies inhoudt, staat op energielabel berekenen.

Welk pakket brengt een D-woning naar label B?

Voor onze referentiewoning is het voordeligste pad naar label B een combinatie van schilmaatregelen. Welke maatregelen dat zijn, wat het kost, wat de ISDE eraf haalt, wat het per jaar bespaart en hoe snel het terugverdiend is, staat in de kerncijfers bovenaan deze pagina — met de woning en de vertrekstand in dezelfde zin, want die twee horen bij het cijfer.

De woning is een vastgelegde keuze en geen gemiddelde uit de losse pols: een rijtussenwoning uit de databijlage bij de RVO-Voorbeeldwoningen, met de afmetingen en installaties die in haar bouwperiode het meest voorkomen. Voor deze pagina staat zij in haar D-stand: de ketel is al eens vervangen, het glas nog niet, en gevel, dak en vloer zijn ongeïsoleerd. Dat is de gangbare tussenstand van een naoorlogse rijwoning — en het is meteen de reden dat de bedragen hierboven bij déze woning horen en niet automatisch bij de uwe.

Wat opvalt aan het pakket is niet alleen wat erin zit, maar ook wat er níét in zit. Het dak van deze woning is ongeïsoleerd en verliest volop warmte, en toch kiest onze advieslaag het niet: zij zoekt het voordeligste pakket dat het doellabel haalt, en op deze woning halen de gekozen maatregelen dezelfde labelwinst goedkoper binnen dan elk pakket met dakisolatie erin. Dat is precies het soort uitkomst dat een maatregellijstje niet geeft: de goedkoopste route hangt af van oppervlakken, tarieven én subsidie, niet alleen van bouwfysica. Waarom dakisolatie op een ándere woning juist wél vooraan staat, leest u op woning isoleren.

Subsidie doet in deze som meer dan een korting geven: zij verandert de rangorde. Omdat dit pakket meer dan één isolatiemaatregel bevat, rekent onze raming met het verdubbelde ISDE-tarief — dezelfde maatregelen los uitgevoerd leveren de helft op. Hoe die regel precies werkt, binnen welke termijn en met welke voorwaarden, staat op twee maatregelen combineren. Het bedrag in de kerncijfers is onze raming vooraf op de geschatte oppervlakken van deze woning, geen toezegging.

En de terugverdientijd? Die is hier kort, en dat komt niet doordat isoleren toverwerk is maar doordat deze woning op meerdere vlakken tegelijk slecht geïsoleerd is: hoe slechter het vertrekpunt, hoe meer elke maatregel oplevert. In een woning die al deels is aangepakt valt er minder te winnen en duurt het langer. Hoe wij zo'n periode berekenen en wat hem korter of langer maakt, staat op terugverdientijd.

In welke volgorde pakt u het aan?

De maatregelen uit zo'n pakket hoeven niet tegelijk. Een volgorde die in onze doorrekeningen steeds terugkomt, en die u ook zonder ons kunt aanhouden:

Begin bij het grote vlak dat het slechtst geïsoleerd is. Is er een ongevulde spouw, dan is die vaak de goedkoopste winst per vierkante meter — zie spouwmuurisolatie. Is er geen spouw, dan verschuift het antwoord naar dak of vloer.
Neem de vloer mee als er een kruipruimte is. Relatief goedkoop werk dat u bovendien direct voelt, want koude voeten en tocht langs de plint verdwijnen ermee: vloerisolatie.
Vervang daarna het glas. Duurder per vierkante meter, maar bij enkel glas is de winst groot en het is bepalend voor comfort: HR++-glas.
Plan twee maatregelen binnen de subsidietermijn. Dat verdubbelt het ISDE-bedrag voor allebei, ook als u ze niet tegelijk laat uitvoeren: twee maatregelen combineren.
Pas daarna de installatie. Een warmtepomp werkt het zuinigst in een woning die al weinig warmte vraagt; andersom wordt het toestel groter, duurder en minder zuinig dan nodig. Onze advieslaag houdt die volgorde zelfs aan als harde regel.

Die volgorde is een vuistregel, geen wet: welke stap in úw woning het eerst aan de beurt is, hangt af van wat er ontbreekt en van wat u toch al van plan was. De afweging staat uitgebreider op waar begint u met verduurzamen.

Wilt u door naar A?

Doorpakken naar A is een andere som, en hij verloopt anders dan de sprong hierboven. Isolatie brengt een woning een heel eind, maar bij de betere labels telt zwaarder mee hoe de warmte wordt opgewekt en of de woning zelf energie opwekt — opgewekte energie gaat immers van het primair energiegebruik af. Wij hebben die stap voor dezelfde referentiewoning apart doorgerekend, vanuit háár eigen huidige stand en met het pakket dat daar in ónze berekening het voordeligst uitkomt. Dat staat op naar label A.

Eerlijk daarbij: A is niet voor elke woning een realistisch doel, en B is dat vaak wel. Bouwvorm, budget en monumentenstatus kunnen de bovenkant van de schaal buiten bereik leggen, en dan is B de nuchtere top in plaats van een halve prestatie. Vertrekt u juist van een lager label, dan is de systematiek precies dezelfde met een groter pakket; de doorgerekende variant daarvan staat op van E naar C.

Wat garandeert een labelsprong niet?

Een berekende labelsprong is een doorgerekende verwachting, geen belofte. Wij zetten de grenzen van die berekening liever hier dan in de kleine letters — het is de reden dat u de rest van de cijfers kunt vertrouwen.

Onze uitkomst is een indicatie, geen geregistreerd label. Alleen een gecertificeerd energieprestatie-adviseur kan een label vaststellen en registreren bij EP-Online. Wij rekenen met dezelfde bepalingsmethode, maar zonder opname ter plaatse; bij verkoop, verhuur of een labelplicht telt onze uitkomst niet mee. Zie energielabel berekenen.
Uw eigen besparing kan afwijken. De norm rekent met genormeerd gebruik: een vast aantal bewoners, vaste temperatuurinstellingen, een volledig verwarmde woning. Stookt u nu al zuinig, dan bespaart u in euro's minder dan de berekening zegt — u wint dan comfort in plaats van geld.
Andere bronnen rekenen voorzichtiger. Wij toetsen onze doorrekening aan onafhankelijke publieksvoorlichting. Op de kosten komen we dicht bij elkaar uit; op de jaarlijkse besparing komt onze berekening voor deze slecht geïsoleerde vertrekstand duidelijk hoger uit dan de cijfers die zulke bronnen per losse maatregel noemen. Dat verschil melden we liever dan dat we het weglaten; het is meegewogen in de bandbreedtes hierboven.
De uitvoering bepaalt of de sprong er komt. Een spouw die niet volledig gevuld raakt, isolatie met koudebruggen of glas dat in slechte kozijnen wordt gezet, haalt het berekende resultaat niet. De berekening gaat uit van vakkundig uitgevoerd werk.
Subsidie is geen gegeven. De ISDE heeft een jaarlijks plafond en wordt verdeeld op volgorde van binnenkomst; voorwaarden en bedragen kunnen wijzigen. Controleer ze vóór uw aanvraag bij RVO — wat wij tonen is een raming vooraf.
Elke woning is anders. De doorrekening hierboven geldt voor één beschreven woning in één beschreven stand. Uw gevel, dak, oriëntatie, bouwwijze en installatie geven een andere uitkomst — daarom rekenen wij liever uw eigen woning door dan dat wij u een gemiddelde voorschotelen.

Wat is er in úw woning nodig?

Dat weet u pas als u uw eigen woning door de berekening haalt in plaats van een voorbeeld te lezen. De check vraagt in ongeveer vijf minuten naar adres, bouwjaar, oppervlakte, isolatie, glas, verwarming, ventilatie en zonnepanelen, en rekent daarmee uw indicatieve label uit — inclusief het EP2-getal waarmee u weet waar in de band uw woning staat. “Weet ik niet” mag bij elke vraag; de berekening valt dan terug op een conservatieve normwaarde, zodat de uitkomst nooit te gunstig uitvalt.

De labelindicatie is gratis. Wilt u daarnaast het volledige rapport — de maatregelpakketten per doel-label, met kosten, ISDE-raming en terugverdientijd voor uw woning — dan vragen we uw e-mailadres; ook dat rapport is gratis. Hoe de rekenkern werkt en waartegen hij is getoetst, leest u op over de berekening.

Veelgestelde vragen

Kan ik met één maatregel van label D naar label B komen?

Meestal niet. Van D naar B zijn twee labelklassen, en ook aan de bovenkant van de band D moet het primair fossiel energiegebruik daarvoor flink dalen — doorgaans meer dan één maatregel in een gemiddelde woning oplevert. Hoeveel er precies nodig is, hangt af van waar u binnen de band D staat, en die band is breder dan de band B waar u naartoe wilt. Voor onze doorgerekende referentiewoning koos de advieslaag dan ook een combinatie van schilmaatregelen en niet één losse maatregel; welke dat zijn, staat in de kerncijfers bovenaan deze pagina. Wij beloven op voorhand geen labelsprong — wat wij geven is een doorgerekende verwachting voor de woning die u zelf invult via de check.

Ik heb al dubbel glas. Geldt dit pakket dan ook voor mij?

Waarschijnlijk niet ongewijzigd. De doorgerekende woning hierboven staat in haar D-stand met enkel glas, en juist daardoor levert de stap naar HR++-glas veel op. Hebt u al dubbel glas, dan is de winst van beter glas kleiner en verschuift het voordeligste pakket naar andere maatregelen — vaak naar het vlak dat bij u nog helemaal niet is aangepakt. Dat is geen detail maar de kern: het goedkoopste pad naar een labelstap hangt af van wat er in úw woning ontbreekt, en daarom rekenen wij het per woning door in plaats van één pakket voor te schrijven.

Waarom zit er geen warmtepomp in dit pakket?

Omdat de berekening voor deze woning een goedkopere route naar label B vond. Onze advieslaag zoekt het voordeligste pakket dat het doellabel haalt, en zij houdt daarbij de volgorde aan dat een volledig elektrische warmtepomp pas in een pakket komt als de warmtevraag ná dat pakket voldoende laag is: in een slecht geïsoleerde woning wordt zo'n toestel groter, duurder en minder zuinig dan nodig. Een warmtepomp is dus geen slechte maatregel, maar meestal een volgende stap. De afweging tussen hybride en volledig elektrisch staat op hybride of all-electric.

Bekijk wat dit voor uw woning betekent

Vul uw adres in en zie binnen vijf minuten welk energielabel uw woning nu heeft, welke maatregelen er bij uw woning passen en wat ze opleveren. Gratis, zonder account.

U krijgt een indicatie volgens de NTA 8800-methode, geen geregistreerd energielabel.