Warmtepomp
Lucht/water of bodemwarmtepomp: welke bron past bij uw woning?
Een lucht/water-warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht: goedkoper, overal toepasbaar, maar met een buitenunit die geluid maakt en een rendement dat bij vorst terugloopt. Een bodemwarmtepomp gebruikt een geboorde lus in de bodem: stiller, stabieler in rendement, maar fors duurder door de boring en niet overal zonder meer toegestaan.
Laatst bijgewerkt:
| Lucht/water-warmtepomp, volledig elektrisch (7–8 kW) | € 10.500–17.500Eigen kental voor een volledig elektrische lucht/water-warmtepomp (indicatief, incl. btw) — hetzelfde bedrag waarmee de check zelf rekent. |
|---|---|
| Bodem/water-warmtepomp, inclusief bodemboring | € 21.000–35.000Eigen kental voor een volledig elektrische bodem/water-warmtepomp (indicatief, incl. btw) — hetzelfde bedrag waarmee de check zelf rekent. |
Indicatieve bedragen, geen offerte. Peildatum: .
Wat is het verschil tussen een lucht/water- en een bodemwarmtepomp?
Het verschil zit in de warmtebron. Een lucht/water-warmtepomp onttrekt warmte aan de buitenlucht via een buitenunit met ventilator. Een bodemwarmtepomp haalt zijn warmte uit een gesloten lus die verticaal de bodem in geboord wordt. Beide verwarmen het cv-water en het tapwater volledig elektrisch; ze zijn dus allebei all-electric.
Dat verschil in bron werkt door in alles: de bodem is het hele jaar ongeveer even warm, de buitenlucht niet. Juist op de koudste dagen — als uw woning de meeste warmte vraagt — heeft de luchtvariant de minst gunstige bron, terwijl de bodemvariant dan gewoon doorwerkt. Daar staat tegenover dat de boring de investering ongeveer verdubbelt en dat niet elk perceel er ruimte voor heeft. Hoe dat rendementsgedrag in maatgetallen wordt uitgedrukt, staat op COP en SCOP uitgelegd.
De twee varianten naast elkaar
| Lucht/water | Bodem/water | |
|---|---|---|
| Warmtebron | Buitenlucht. Overal beschikbaar, maar de temperatuur wisselt met het weer. | De bodem, via een verticale gesloten lus. Vrijwel constante temperatuur, het hele jaar door. |
| Wat er buiten komt | Een buitenunit met ventilator, tegen de gevel of op een fundering in de tuin. | Niets zichtbaars: de bodemlus zit onder de grond, het toestel staat binnen. |
| Rendementsgedrag | Goed bij milde temperaturen, minder gunstig bij vorst — dan is het temperatuurverschil dat overbrugd moet worden het grootst. | Stabieler over het hele stookseizoen, omdat de brontemperatuur nauwelijks beweegt. |
| Geluid | De ventilator van de buitenunit is de geluidsbron; plaatsing bepaalt veel. Milieu Centraal: de unit “moet dus op een slimme plek worden neergezet”. | Geen buitenunit, dus geen ventilatorgeluid buiten. Milieu Centraal: de bodembron “zie je niet en hoor je niet”. |
| Ruimtebeslag | Binnen een unit met voorraadvat, buiten de buitenunit met vrije ruimte eromheen. | Binnen een unit met voorraadvat; buiten tijdelijk werkruimte voor de boring en daarna niets. |
| Toestemming vooraf | Geen melding nodig voor de warmtepomp zelf; wel de gebruikelijke regels over plaatsing en geluid. | Melden bij de gemeente vóór aanleg; in een aangewezen interferentiegebied is voor een systeem tot 70 kW bovendien een vergunning nodig. |
| Koelen in de zomer | Actief koelen kan bij veel modellen; dat kost extra stroom. | Vaak ook passief koelen mogelijk door de bodem als koudebron te gebruiken, wat weinig stroom kost. |
De bodemboring: wat komt erbij kijken?
Voor een bodemwarmtepomp wordt een gesloten lus de grond in geboord — bij een woning doorgaans enkele tientallen meters diep. Dat systeem moet u vóór de aanleg melden bij de gemeente. Ligt uw woning in een door de gemeente aangewezen interferentiegebied, dan heeft u voor een systeem tot 70 kW bovendien een vergunning nodig.
Een interferentiegebied is volgens RVO een gebied waar de gemeente “veel drukte in de ondergrond verwacht”. De achterliggende gedachte is dat bodemsystemen elkaars bron kunnen afkoelen als ze te dicht op elkaar zitten; de gemeente bewaakt dat bij nieuwe meldingen in hetzelfde gebied. Vraag daarom vroeg in het traject bij uw gemeente na wat er voor uw adres geldt — dat bepaalt zowel de doorlooptijd als de haalbaarheid.
Praktisch komt er meer bij kijken dan de vergunningskant. De boorwagen moet bij het boorpunt kunnen komen, er is werkruimte nodig en het terrein wordt daarna hersteld. In een kleine stadstuin met een smalle achterom is dat vaak de beslissende belemmering, niet de techniek of het budget. Wij noemen hier bewust geen doorlooptijden of legesbedragen: die verschillen per gemeente en staan niet in de bron waarop deze paragraaf steunt.
Wat kost het verschil?
In de kerncijfers bovenaan staan beide varianten. Let op de begrenzing in de regelnaam: het bodembedrag is inclusief de bodemboring — de verticale bodemwisselaar, het meldings- of vergunningstraject en het herstel van het terrein. Zonder die vermelding zouden de twee bedragen niet vergelijkbaar zijn, want de boring is precies waar het verschil in zit.
Wij hebben beide kentallen op 31 augustus 2026 naast de publieksprijzen van Milieu Centraal gelegd. Voor de luchtvariant sluit dat aan; voor de bodemvariant ligt onze inschatting lager dan de markttoets suggereert. Dat verschil is intern gemeld en staat op de agenda voor de eerstvolgende kentallenronde — wij passen een bedrag niet stilzwijgend aan omdat het beter uitkomt. Wat de prijs verder beweegt, staat op kosten warmtepomp.
Wanneer kiest u welke variant?
- Lucht/water als het budget leidend is. De investering is aanzienlijk lager en het systeem past op vrijwel elk perceel.
- Lucht/water als er geen ruimte is om te boren. Een kleine tuin zonder bereikbaarheid voor materieel sluit de bodemvariant in de praktijk uit.
- Bodem als geluid het knelpunt is. Bij een dichte bebouwing, een korte afstand tot de buren of een slaapkamerraam naast de enige mogelijke opstelplaats is het ontbreken van een buitenunit een zwaarwegend voordeel.
- Bodem als u lang blijft en het maximale rendement wilt. De stabiele brontemperatuur werkt het hele stookseizoen door, en passief koelen in de zomer is een reëel extra.
- Eerst de gemeente bellen. Bij twijfel over een bodemsysteem is dat de goedkoopste eerste stap: ligt uw adres in een interferentiegebied, dan verandert dat het hele traject.
Wat beide varianten gemeen hebben, is de eis aan de woning zelf: goede isolatie en een afgiftesysteem dat met een lage aanvoertemperatuur toe kan. Die eisen staan op all-electric warmtepomp. Voldoet uw woning daar nog niet aan, dan is de bronkeuze nog niet de vraag die voorligt.
Veelgestelde vragen
Mag ik overal een bodemlus laten boren?
Niet zonder meer. Een gesloten bodemenergiesysteem moet u vóór de aanleg melden bij de gemeente. Ligt uw woning in een door de gemeente aangewezen interferentiegebied, dan is voor een systeem tot 70 kW ook een vergunning nodig. Daarnaast gelden er lokaal soms beperkingen, bijvoorbeeld in grondwaterbeschermingsgebieden. Vraag het vroeg na bij uw gemeente: het antwoord bepaalt of de bodemvariant überhaupt in beeld is. (RVO, geraadpleegd 31 augustus 2026.)
Is een bodemwarmtepomp altijd zuiniger dan een luchtwarmtepomp?
In rendement doorgaans wel, en vooral op koude dagen: de bodem levert dan een veel gunstiger brontemperatuur dan de buitenlucht. Maar “zuiniger” en “voordeliger” zijn niet hetzelfde. De boring maakt de investering fors hoger, en of dat verschil zich terugverdient hangt af van uw verbruik, uw isolatie en hoe lang u blijft wonen. Wij noemen daar bewust geen terugverdientijd bij zolang wij daar geen eigen doorgerekend kental voor hebben.
Hoe stil is een buitenunit in de praktijk?
Dat hangt vooral af van de plaatsing en van hoe hard de ventilator moet draaien. Een ruim gedimensioneerde unit hoeft minder toeren te maken en is daardoor stiller; een unit in een hoek tussen twee reflecterende muren klinkt juist luider dan hij is. Milieu Centraal meldt dat 72 % van de warmtepompbezitters nooit geluidsoverlast ervaart. Er gelden ook wettelijke eisen aan het geluid van een buitenunit; die behandelen wij op een eigen pagina, omdat het exacte getal alleen met de wettekst erbij betekenis heeft.
Bekijk wat dit voor uw woning betekent
Vul uw adres in en zie binnen vijf minuten welk energielabel uw woning nu heeft, welke maatregelen er bij uw woning passen en wat ze opleveren. Gratis, zonder account.
U krijgt een indicatie volgens de NTA 8800-methode, geen geregistreerd energielabel.
Lees ook
Bronnen
- Milieu Centraal — Welke warmtepompen zijn er? (bron, geluid, ruimte per type) — geraadpleegd
- Milieu Centraal — Volledig elektrische warmtepomp (kosten lucht/water en bodem, geluid) — geraadpleegd
- RVO — Meld uw bodemenergiesysteem bij de gemeente (melding, interferentiegebied, vergunning) — geraadpleegd